top of page

Ruhun Özü: Hinduizm - Budizm

HİNDUİZM

Hinduizm, Asya'da geniş kitleleri etkisi altına almış bir dindir ve 900 milyonu aşkın takipçisiyle Hristiyanlık ve İslam'dan sonra dünyanın en büyük üçüncü dini olarak kabul edilir. Kökeni Hindistan'a dayanan bu inanca Hindu adı verilirken, Hindu toplumu dinlerine "Sanatana Dharma" yani "Sonsuz Hakikat" adını vermektedir.

Hinduizm tarihsel olarak M.Ö. 2000 yıllarının sonlarına kadar uzanan Vedalar adlı kutsal metinlere dayanır. Bu metinlere dayalı olarak M.Ö. 1200-1500 yılları arasında Hindistan'ı işgal eden Aryan topluluğunun dini inançlarından gelişti. Zamanla değişikliklere uğrayarak günümüze ulaşan Hinduizm, öncelikle Hindistan'ın çeşitli bölgelerinde yaşayan farklı inançlara sahip kişilerin birleşmesiyle ortaya çıktı. Bu kavram daha sonra özellikle 19. yüzyılın ilk yarısında İngilizce konuşulan ülkelerde daha belirgin hale geldi.

Hinduizm'de bir "ilk lider" bulunmaz. Tanrısal bir inanç olarak kabul edilse de, Brahman tek ve diğer tanrılar onun farklı yansımalarıdır.



BUDİZM

Budizm, "Bilimin ihtiyaçlarına en uygun uygulama Budizm'dir." diyen Einstein'ın da dikkatini çektiği bir inanç sistemidir. Bugün dünya genelinde 500 milyondan fazla takipçisi bulunur. Hindistan'da ortaya çıkan Budizm, daha sonra Çin, Japonya, Kore, Moğolistan, Nepal, Sri Lanka, Tayland ve Tibet gibi bölgelere yayıldı.Budizm, birçok tarihçi ve din bilimci tarafından sadece bir din değil, aynı zamanda ahlaki ve felsefi bir sistem olarak da görülür. Bazı yorumlara göre, çok tanrılı Hinduizm'e karşı bir tepki olarak doğdu.

Budizm'in kurucusu Buda (M.Ö. 563-483), Kuzey Hindistan'da Himalaya Dağları'nın eteklerinde Lumbini'de bir hükümdarın oğlu olarak doğdu. Siddharta Gautama adıyla doğan Buda, hayatın acılarına dair gerçekleri gördükten sonra manevi bir anlayışa ulaşmak için yola çıktı. Buda'nın öğretileri, insanların değişimi kabul etmeleri, maddi dünyanın cazibesine direnme ve içsel huzuru bulma üzerine odaklanır.

Buda'ya göre, insanlar değişime direnir ve acılarını arzularına bağlı olarak sürdürürler. Ancak gerçek mutluluk, arzuları bırakarak ve değişime direnç göstermeden elde edilir. Budizm, meditasyon ve iç gözlem gibi yöntemlerle ruhsal aydınlanmaya ulaşmayı hedefler. Budizm'in temel amacı, samsara denilen yaşamın döngüsünden kurtulmak ve nirvana adı verilen mutlak özgürlüğe ulaşmaktır.

Bu iki öğreti, Hinduizm ve Budizm, Asya'nın dini ve felsefi zenginliklerini temsil eder. Her biri benzersiz öğretilere sahip olup insanların ruhsal ve felsefi ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlar.



Hinduizm ve Budizm: Farklılıklar ve Benzerlikler
Hinduizm:
  • Tanrı inancı: Hinduizm, Tanrı olarak Brahma'ya inanır.

  • Evrenin Yaratılışı: Hinduizm'e göre, evren yaratılmaya başlandığında Hinduizm de doğdu.

  • Hayat Anlayışı: Hinduizm'de hayatın amacı, toplumsal normlara uygun yaşamayı ve ibadetleri tam anlamıyla yerine getirerek "yaşam-ölüm döngüsünden" kurtuluşu sağlamaktır.

  • Ruh İnancı: Hinduizm, ruhun varlığına inanır.

  • Karma Yasası: Hinduizm'e göre, kişi eylem, düşünce ve bilinç haliyle kendi kaderini belirler.

  • Reenkarnasyon: Hinduizm'de reenkarnasyon inancı vardır. Ruh, bedeni değiştirerek tekrar doğar.

  • Mokşa ve Mukti: Mokşa (özgürlük) ve Mukti (kurtuluş), Hinduizm'de tekrar doğum döngüsünden kurtuluşu ifade eder.

  • Nirvana: Hinduizm'de, insan ruhunun Tanrı ruhuna dönüşmesi olan Nirvana inancı vardır.

  • Ahimsa: Hinduizm'de tüm yaşamın kutsal olduğu, zarar vermemenin ilkesi olan Ahimsa önemlidir.

  • Meditasyon: Hinduizm'de meditasyon, Tanrı'ya ulaşmanın bir yolu olarak kullanılır.

  • Kast Sistemi: Hinduizm'de toplumsal bir yapı olan kast sistemi bulunur.

  • İman ve İbadet: Hinduizm, iman ve ibadet kavramlarına sahiptir.

  • İllüzyon Kavramı: Hinduizm'de gerçeği tam olarak anlamadan yaşadığımızı ifade eden bir "illüzyon" kavramı vardır.

  • Dini Emir ve Yasaklar: Hinduizm'in emir ve yasakları "Manava Dharina Şastra" adlı kutsal kitapta bulunur.

Budizm:

  • Tanrı İnancı: Budizm, Tanrı inancını reddeder ve Anicca ve Anatta kavramlarına odaklanır.

  • Kurtuluş Anlayışı: Budizm, bireyin mutluluğunu toplumsal yapılar yerine bireyin içsel değişimi ve aydınlanmasıyla bağdaştırır.

  • Dört Yüce Gerçek: Budizm'de acı, nedeni, sona erdirilmesi ve yolun dört yüce gerçeği bulunur.

  • Sekiz Aşamalı Yüce Yol: Budizm'de doğru bilgi, anlayış, söz, davranış, yaşam biçimi, çaba, dikkat ve uyanıklık gibi aşamaları içeren yol vardır.

  • Karma Yasası: Budizm'de kişinin eylemleri, düşünceleri ve bilinciyle kaderini oluşturduğu düşünülür.

  • Yeniden Doğuş: Budizm, reenkarnasyon yerine "yeniden doğuş" kavramını kullanır.

  • Nirvana: Budizm'de Nirvana, mutluluğun ve özgürlüğün ulaşılabileceği bir durumu ifade eder.

  • Meditasyon: Budizm'de meditasyon, aydınlanmayı ve içsel huzuru bulma yolunu temsil eder.

  • Kast Sistemi: Budizm'de kast sistemi bulunmaz.

  • Dua: Budizm'de dua yerine meditasyon önemlidir.

  • Zihnin Doğası: Budizm'de evrenin zihinde olduğuna ve yanılsamanın zihinden kaynaklandığına inanılır.

  • Kutsal Kitap: Budizm'in kutsal kitabı Tripitaka veya Tipitaka olarak bilinir.

Hinduizm ve Budizm, birçok benzerliğe sahip olsa da temel inançlar, öğretiler ve yaklaşımlar açısından farklılık gösterirler. İki öğreti de Asya'nın zengin kültürel ve dini mirasının birer parçasıdır. Bir sonraki blog yazısında buluşmak üzere.





16 görüntüleme

Comments


bottom of page